วันนี้ผมเปิดเว็บ New Yorker เป็นเว็บข่าว อ่านเรื่อยเปื่อย เจอบทความที่มีหน้าตาคุณผู้ก่อตั้งให้เห็นชัดๆ พร้อมทั้งจั่วหัวตัวเบ่อเร่อว่า No Secret ผมแทบจะกระโดดเข้าไปในแลปท๊อบเลยทีเดียว ยิ่งเรื่องลับ ก็ยิ่งอยากรู้น่ะครับ

อย่างที่ผมบอกตอนที่แล้วว่า เรื่องที่โดนประกาศจับของคุณคนก่อตั้งวิกีลีค ที่ปรากฏอยู่ในหน้าแรกของเว็บตำรวจโลก ในข้อหาเกี่ยวกับเพศ และที่เพิ่งถูกตำรวจอังกฤษจับเมื่อสองสามวันก่อน ว่าเรื่องราวอย่างกะพล๊อตในนิยายสืบสวน

วันหนึ่งที่ถนนเกรติกาต้า ในเมืองเรคาวิค ไม่กี่มุมถนนจากมหาสมุทรแอตแลนติคเหนือ ที่ที่มีลมเย็นพัดหิมะและน้ำแข็งเข้ามาที่ตัวเมืองได้ตลอด แม้เป็นเวลาฤดูใบไม้ผลิ มันเป็นเช้าของวันที่สามสิบ มีนาคม เมื่อชายหนุ่มชาวออสเตรเลีย ตาและผมสีเทา สีเดียวกับชุดกันหิมะที่เขาใส่ พร้อมผู้ติดตามจำนวนหนึ่ง บอกเจ้าของบ้านว่า “พวกเราเป็นนักข่าว เราจะขอเช่าบ้านหลังนี้” มันเป็นวันที่ภูเขาไฟชื่อดังแต่เรียกยาก “Eyjafjallajökull” ในไอซ์แลนด์ เพิ่งระเบิดไปหมาดๆ “เราจะมาเขียนเรื่องเกี่ยวกับภูเขาไฟ” เขาบอกเจ้าของบ้านอย่างนั้น

หลังจากเจ้าของบ้านจากไป เขารีบปิดม่าน และทำให้แน่ใจว่ามันถูกปิดสนิท ทั้งกลางวันและกลางคืน คอมพิวเตอร์ครึ่งโหลถูกติดตั้งภายในบ้าน ผนังสีขาวถูกปล่อยว่างไว้ บ้านที่เขาตั้งใจจะให้มันเป็น วอร์รูม (war room) ส่วนทีมงานเรียกมันว่า บังเกอร์ (bunker)

เขาตั้งชื่อแผนการทำงานครั้งนี้ว่า แผนบี (plan B) แผนที่เกี่ยวข้องกับวีดีโอความยาวครึ่งชั่วโมงที่ถูกถ่ายจากเฮลิคอปเตอร์รุ่นอาปาเช่ ของกองทัพสหรัฐฯ ที่แสดงให้เห็นชายชาวอิรักจำนวน 18 คนถูกยิง และสองคนในนั้นเป็นนักข่าวของสำนักข่าวรอยเตอร์ รวมอยู่ด้วย ซึ่งภายหลังได้ถูกเผยแพร่ไปทั่วอินเตอร์เน็ท และเป็นที่วิพากษ์กันทั่วถึงการดำเนินการทางทหารของพี่กัน แต่ตอนนั้นวิดีโอนี้ยังเป็นความลับสุดยอด และถูกปกปิดอย่างแน่นหนาจากกองทัพสหรัฐ ใครที่ยังไม่ได้ดูภาพวิดีโอนี้ ไปลองหาดูในยูทูปก่อนแล้วค่อยมาอ่านต่อก็ยังทันครับ

อย่างที่เราทราบ วิกีลีค เผยแพร่ข้อมูลที่ถูกปกปิดจากหน่วยงานรัฐ เช่น การดำเนินงานของแคมป์เดลต้าในกวนตานาโม ที่เคยมีข่าวก่อนหน้านี้แล้วว่ามีการทารุณนักโทษ(มีหนังอยู่เรื่องนึงที่ทำเกี่ยวกับเรื่องนี้ แต่ผมจำชื่อเรื่องไม่ได้ละ) จนรัฐบาลสหรัฐต้องออกมาชี้แจง(หรือแก้ตัว) เป็นพัลวัน (เรื่องแคมป์เดลต้านี่ก็มันครับ เป็นที่กักขังเชลย จากสงครามอิรักและอัฟกาฯ ถูกตั้งโดยปธน.บุช คนที่ประกาศสงครามนั่นแหล่ะครับ) และเรื่องอีเมลล์นับพันฉบับที่ถูกแฮ็คมาจากสถาบันวิจัยสภาพอากาศของอังกฤษ ไปจนกระทั่งจดหมายส่วนตัวของ ซาร่า เพ-ลิน เลยทีเดียว

นิวยอร์คเกอร์บอกว่า วิกีลีคน่าสนใจก็เพราะ เป็นองค์กรที่ไม่ใช่หน่วยงานของรัฐ คนที่มาทำงานให้ไม่มีค่าตอบแทน (อันนี้ผมก็ยังไม่ค่อยเชื่อเท่าไหร่นะ) เค้าเรียกตัวเองว่า “สื่อขบถ a media insurgency” คุณผู้ก่อตั้งไม่มีแม้กระทั่งบ้านที่อยู่จริงๆ เขาเดินทางตลอดเวลา เขาบอกว่า ส่วนใหญ่เขามักอยู่ที่สนามบิน บ้านเพื่อน บ้านเพื่อนของเพื่อน นิวยอร์คเกอร์บอกว่า “เขาอยู่ที่ไหน วิกีลีคก็อยู่ที่นั่น” นั่นแหล่ะ

ผมเคยดูวิดีโอที่เขาขึ้นเวที เป็นวิดีโอที่ถ่ายตอนเปิดตัววิกีลีค ตอนนั้นรู้สึกทันทีที่เห็นเลยว่า “อีตานี่ ดูแปลกจริงๆ” ตอนนั้นเขายังไว้ผมยาว รวบมันไว้ด้านหลัง ผมสีขาวเทาๆ ยืนนิ่งๆบนเวที ดู “เท่ห์แบบแปลกๆ” จริงๆ เหมือนกับที่นิวยอร์คเกอร์พูดว่า ด้วยผมสีขาว นัยตาที่ดูนิ่งตลอดเวลา และน้ำเสียงที่ต่ำ ที่เรียกว่า เสียง บาริโทน เวลาพูดก็พูดช้าๆ เหมือนกับว่าเขาขับยานอวกาศมาที่โลก เพื่อบอกกับมนุษย์ว่า “ฉันมีความจริงจะมาบอก” อย่างนั้นเลย

ตอนนี้เขาถูกตำรวจอังกฤษจับแล้ว ยังไม่รู้ว่าอนาคตเจ้าวิกีลีคจะเป็นยังไง แต่ก็มีกลุ่มที่สนับสนุนวิกีลีค ออกมาถล่มเว็บบางเว็บที่เป็นฝ่ายตรงข้าม เหมือนสงครามย่อมๆ อย่างที่คุณผู้ก่อตั้งเคยบอกไว้นั่นแหล่ะครับ

บางเรื่องที่วิกีลีคเอามาเผยแพร่ ผมว่ามันก็โอเคนะ มันเป็นเรื่องที่คนทั่วไปน่าจะได้รู้ แต่บางเรื่องมันก็เกินไปจริงๆ เพราะมันเหมือนเอาบางส่วนเท่านั้น(ที่หลุด) มาให้ดู มันทำให้คนที่เห็นข้อมูลอาจจะเข้าใจอะไรผิดไปได้ พักหลังๆ ความจริงมันมีหลายด้านเหลือเกิน รับข้อมูลอะไรมาก็เห็นว่ามันจริง แต่เหมือนกับมันจริงไม่หมด เลยต้องตั้งคำถามไว้ซักหน่อยก่อนว่า “จริงเปล่าหว่า”

โดยส่วนตัวผมไม่ค่อยได้อ่านหนังสือนิยายสืบสวน ลึกลับ ซับซ้อน ซักเท่าไหร่ แต่ก็ต้องมาชื่นชอบ เพราะมาเจอเล่มแรกที่อ่านแล้วสนุกก็น่าจะเป็น ดาวินชีโค็ด อ่านสนุกเพราะมีเรื่องคณิตศาสตร์ที่ตัวเองสนใจปนๆอยู่ด้วย (เรื่องลำดับฟีโบนักชี) จำได้ว่าอ่านอยู่ไม่กี่วันก็จบ ตอนที่ยังอยู่ที่เชียงใหม่ แล้วก็ไปตามอ่านของคุณแดน บราวน์ เล่มอื่นต่อ เป็นภาษาไทยบ้าง ภาษาอังกฤษบ้าง อย่าง เทวาซาตาน, ดิจิทอล ฟอร์เทรส หรือ ดิเซ็ปชั่น พ๊อยท์ ก็หนุกหนานดี แต่ถ้าเทียบกับเรื่องจริง ของจริงบนโลกเรานี่ ที่ผมเปรียบให้รัฐบาลสหรัฐเป็นหน่วยงานลึกลับ มีการดำเนินงานที่น่าพิศวง และมีวิกีลีคเป็นตัวเอกเล็กๆ โดยคุณผู้ก่อตั้งเป็นตัวดำเนินเรื่อง อันนี้ผมว่ามันกว่าเยอะเลยครับ

เชิญไปอ่านนิวยอร์คเกอร์ได้ที่นี่ครับ
http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian

ขณะที่ผมกำลังพิมพ์อยู่นี้ มีข่าว นักเคลื่อนไหวจีนที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ในขณะที่เจ้าตัวยังถูกขังอยู่ในจีน ดังนั้นที่จัดงานในนอร์เวย์จึงมีแต่เก้าอี้เปล่าคลุมผ้าสีน้ำเงินไว้ พร้อมทั้งเสียงปรบมือจากผู้ร่วมงานที่ลุกขึ้นปรบมือให้เกียรติ แน่นอนครับ คนจีนทั่วไป ไม่ได้ดูข่าวนี้แน่นอนครับ ช่องธรรมดาไม่มีให้ดูแน่นอนอยู่แล้ว ส่วนช่องที่สามารถรับจากดาวเทียมได้ก็จะถูกทำให้เป็น “จอดำ” ไปเสีย
http://www.newyorker.com/online/blogs/evanosnos/2010/12/a-self-invented-lie.html

Advertisements